Jeugdofficier Lisan Wösten weet het nog goed. ‘Een Somalisch meisje had een sjaal, een trui en handschoenen gestolen. Aan de rechter vertelde het meisje dat ze dat had gedaan omdat ze het heel koud had en haar moeder geen geld had. ‘Ze had veel spijt van haar diefstal’, blikt Lisan terug. Dat maakte indruk. ‘De rechter oordeelde dat het meisje wel schuldig was, maar dat ze geen straf hoefde te krijgen.’
Jeugdofficier
Lisan hoeft niet lang na te denken waarom ze koos voor het vak van jeugdofficier. ‘Kinderen zijn nog in ontwikkeling. Je kan nog wat bereiken’, zegt de officier - zelf moeder van twee dochters van zes en twee jaar. Als het om niet al te ernstige fouten gaat eist ze geen celstraf voor jongeren. Liever vraagt ze een taakstraf, een verplichte cursus of schadevergoeding. ‘Daar kunnen ze wat van leren. Zo hoop ik te voorkomen dat iemand een lange criminele carrière start. Maar bij hele gewelddadige zaken, of bij jongeren die voor de zoveelste keer in de fout gaan, eis ik straf. Dan moeten ze de jeugdinrichting in of krijgen ze jeugd-tbs.’
Het ene moment staat Lisan in de rechtszaal, het andere moment overlegt ze met de politie over politieonderzoeken. Verder spreekt ze veel met de Raad voor de Kinderbescherming en jeugdreclassering. En tussendoor doet ze administratieve klussen zoals het maken van dagvaardingen waarin staat wanneer mensen voor de rechter moeten komen. ‘Ik heb dus heel afwisselend werk. Ik verveel me nooit.’
Verveling
‘In mijn werk zie ik heel vaak dat verveling bij jongeren leidt tot vervelend gedrag’, zegt Lisan Wösten. ‘Jongeren gaan hangen op straat. In zo’n hanggroep zegt niemand: joh, ga eens naar school. Als er ook geen volwassenenzijn die het goede voorbeeld geven, kan het fout gaan.’ Sommigen kinderen krijgen daarom als “straf” een programma dat hen meer ritme en structuur geeft. Ze tekenen een contract waar precies in staat hoe hun dagindeling is. Als de jongere het programma niet goed uitvoert, wacht alsnog celstraf. ‘Kinderen die steeds meer geweld gebruiken vragen om een hardere aanpak. Een gsm’etjes trekken: klinkt leuk maar het is “diefstal met geweld” en daar staat, voor volwassenen, maximaal 12 jaar celstraf op.
Sommige jongeren vinden niet vanzelf dat een vader of moeder, docent, agent , officier of rechter gezag heeft’, vindt Lisan, ‘maar gelukkig heeft even vastzitten meestal een goede uitwerking.’